Phân loại dịch vụ xã hội cho nhóm đối tượng yếu thế

Phân loại dịch vụ xã hội cho nhóm đối tượng yếu thế

Đối tượng của dịch vụ xã hội là nhóm đối tượng yếu thế và người lao động, vì vậy để có cơ sở xác định các chính sách đối với các nhóm đối tượng một cách phù hợp cần phải phân nhóm một cách thích hợp. Dưới đây là một số cách phân nhóm dịch vụ xã hội:

- Phân theo đối tượng: Đây là hình thức phân loại khá phổ biến trên toàn thế giới. Phân loại theo nhóm đối tượng thường gắn trực tiếp với độ tuổi (già trẻ), với tình trạng sức khoẻ (khuyết tật, tàn tật), hoàn cảnh cụ thể của từng đối tượng (bị xâm phạm, mồ côi, phân biệt đối xử, nghèo, đói),... Cách phân loại này giúp cho việc xác định các giải pháp cụ thể, phù hợp với từng nhóm đối tượng.

- Phân loại theo nhu cầu: Căn cứ theo nhu cầu cơ bản của cuộc sống để cung cấp dịch vụ trợ giúp. Một số đối thuộc đối tượng của dịch vụ thuộc nhóm đối tượng trợ giúp cần được đáp ứng những nhu cầu cơ bản của cuộc sống như: ăn, ở, mặc, đi lại, giải trí, y tế, giáo dục.

- Phân theo kênh quản lý: Dịch vụ xã hội mục đích hướng đến là các gia đình và cộng đồng. Tuy nhiên, việc thực hiện dịch vụ trợ giúp còn phụ thuộc vào việc người đó thuộc nhóm chính thức hoặc phi chính thức. Nếu người lao động tham gia dịch vụ thuộc nhóm chính thức, họ được trả bảo hiểm theo mức độ tham gia, với nhóm đối tượng lao động tự do nếu không tham gia bảo hiểm tự nguyện họ chỉ có thể nhận trợ cấp xã hội khi gặp rủi ro.

- Phân loại theo mục tiêu: Là hình thức phân loại dựa trên mục tiêu cụ thể nhằm hướng đến các đối tượng của dịch vụ: mục tiêu phòng ngừa - hạn chế - khắc phục.

Các hình thức phân loại của dịch vụ xã hội là rất cần thiết cho việc nghiên cứu, thiết kế hệ thống chính sách cho các đối tượng của dịch vụ. Trong chuyên đề nghiên cứu này chúng tôi đi sâu vào phân tích hình thức phân loại dịch vụ theo mục tiêu của dịch vụ nhằm cụ thể hóa các hoạt động của dịch vụ xã hội.

* Các dịch vụ có tính chất phòng ngừa

Đây là hình thức dịch vụ cung cấp cho các đối tượng các dịch vụ có tích chủ động phòng ngừa rủi ro có thể xẩy ra thông qua các biện pháp tích cực như:

- Dịch vụ tư vấn: Tư vấn trước các vấn đề về nhận thức rủi ro có thể xẩy ra trong tương lai giúp cho các đối tượng có biện pháp phòng ngừa và chủ động đối phó. Ví dụ: tư vấn quyền công dân, dịch vụ tư vấn sức khoẻ vị thành niên, tư vấn tiền hôn nhân, …

- Các dịch vụ về giáo dục: Nhu cầu của các đối tượng là rất đa dạng, một trong số những nhu cầu và cũng là quyền cơ bản của con người là được học tập. Do vậy, dịch vụ về giáo dục đóng vai trò cực kì quan trọng đối với sự phát triển của con người và đặc biệt quan trọng đối với trẻ em. Các dịch vụ về giáo dục trang bị cho các đối tượng những kiến thức cơ bản để đáp ứng nhu cầu cuộc sống.

- Dịch vụ y tế: Cung cấp các dịch vụ mang tính chất y tế dự phòng như: tiêm chủng dự phòng, phát hiện dị tật thai nhi sớm,…

- Dịch vụ hướng nghiệp và dạy nghề: Cung cấp những kiến thức cơ bản và phù hợp với khả năng của đối tượng trước khi tham gia vào thị trường lao động nhằm giảm thiểu những rủi ro gặp phải của đối tượng.

*  Các dịch vụ mang tính chất hạn chế

Là các dịch vụ có tích chất ứng xử khi các khả năng rủi ro đến với các đối tượng nhằm giảm thiểu rủi ro thông qua các chương trình bảo hiểm, tín dụng đặc biệt,…

- Các hình thức bảo hiểm đặc thù cho các đối tượng: Cung cấp nguồn tài chính giúp duy trì cuộc độc lập cho các đối tượng trong trường hợp gặp phải những rủi ro bất khả kháng như thất nghiệp, tuổi già, tai nạn,… như: bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm dự phòng tuổi già,

- Hoạt động tín dụng: Cung cấp các dịch vụ về tín dụng cho những người có thu nhập thấp cũng có thể tham gia tạo lập vốn khi có nhu cầu. hoặc sử dụng trong những trường hợp can thiệp cấp bách hạn chế thiệt hại khi xảy ra rủi ro (rất nhiều bằng chứng từ khảo sát, thí điểm mô hình quỹ an sinh thôn bản cho thấy người dân cần được cung cấp dịch vụ này với hình thức tài chính vi mô).

*  Các dịch vụ có tính chất khắc phục

Dịch vụ có tính chất trợ giúp các đối tượng khi họ đã rơi vào nhóm đối tượng yếu thế nhằm đảm bảo mức sống tối thiểu của xã hội và giúp họ trở lại tham gia vào thị trường lao động và tiếp tục sinh kế.

- Dịch vụ đáp ứng nhu cầu vật chất cơ bản: Sinh tồn là nhu cầu cơ bản nhất của mỗi con nguời, là nền tảng cho mọi hoạt động của con nguời. Đặc biệt đối với đối tượng yếu thế đặc biệt đối với đối tượng là trẻ em, người tàn tật nặng có hoàn cảnh khó khăn cần đủ dinh dưỡng để phát triển thể chất cũng như cần mặc ấm và có nơi ở an toàn… Dịch vụ đáp ứng những nhu cầu này mang đến cho các đối tượng này những nhu cầu cơ bản để sinh tồn.

- Các dịch vụ trợ giúp trực tiếp: Trợ giúp bằng tiền, trợ giúp bằng hiện vật khi các đối tượng gặp phải các rủi ro bất khả kháng và có nhu cầu cần trợ giúp để đảm bảo nhu cầu trong thời gian ngắn hạn.

- Các dịch vụ về nhà ở: Cung cấp nơi ở cho các đối tượng khi gặp phải những rủi ro cần có nơi trú ẩn an toàn trước khi hoà nhập cộng đồng như: Bạo hành gia đình, trẻ em đường phố, nạn nhân buôn bán người, nạn nhân bị quấy rối, lạm dụng tình dục,...

- Dịch vụ y tế cho các đối tượng đặc thù: Cung cấp các dịch vụ khám chữa bệnh miễn phí hoặc giảm lệ phí cho các đối tượng đặc thù: người tàn tật nặng, các đối tượng nhiễm HIV/AIDS mất khả năng lao động, …

- Dịch vụ giáo dục, dậy nghề: Được giành cho các đối tượng là người tàn tật, những đối tượng xã hội: Giáo dục chuyên biệt, giáo dưỡng, dậy nghề,…

- Dịch vụ tư vấn tâm lý cho các đối tượng yếu thế bị ảnh hưởng về tâm lý:  Cung cấp khi các đối tượng yếu thế gặp phải các vấn đề về tâm lý cần được tư vấn hỗ trợ như: Bạo lực gia đình, nạn nhân bị quấy dối và lạm dụng tình dục, nạn nhân buôn bán người, tư vấn hoà nhập cộng đồng cho các đối tượng mắc bệnh xã hội,  hỗ trợ và tư vấn cho trẻ em bị ảnh hưởng của HIV/AIDS..

(Sưu tầm)