Đường lối cách mạng - Chương 6

Câu 1. Chủ trương xây dựng hệ thống chính trị thời kỳ trước đổi mới (1975-1986)

a) Cơ sở hình thành chủ trương:

- Lý luận MLN về thời kỳ quá độ và chuyên chính vô sản

- Đường lối chung của CM VN trong thời kỳ mới

- Cơ sở của hệ thống chính trị vô sản ở nước ta đã được hình thành từ những năm 1930 và đã bắt rễ sâu vững chắc trong lòng dân tộc và XH

- Cơ sở kinh tế của hệ thống chuyên chính vô sản là nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung quan liêu bao cấp

- Cơ sở xã hội của hệ thống chuyên chính vô sản là liên minh giai cấp của giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và các tầng lớp trí thức khác

b) Nội dung chủ trương XD hệ thống chính trị thời kỳ trước đổi mới:

- Xây dựng quyền làm chủ tập thể của nhân dân lao động dưới sự lãnh đạo của Đảng

- Xác định nhà nước trong chế độ làm chủ tập thể là Nhà nước chuyên chính vô sản

- Xác định Đảng là người lãnh đạo mọi hoạt động của xã hội trong điều kiện chuyên chính vô sản

- Xác định nhiệm vụ chung của các đoàn thể là đảm bảo cho quần chúng tham gia và kiểm tra công việc của Nhà nước

- Xây dựng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân lao động theo cơ chế Đảng lãnh đạo, nhân dân làm chủ, Nhà nước quản lý

Câu 2. Cơ sở hình thành đường lối đổi mới hệ thống chính trị ở VN

Đại hội VI của Đảng đề ra đường lối đổi mới toàn diện đất nước bắt đầu từ đổi mới tư duy, trước hết là tư duy kinh tế. Phải tập trung đổi mới kinh tế trước hết vì có đổi mới thành công về kinh tế mới tạo được điều kiện cơ bản để giữ vững ổn định chính trị - xã hội và tiến hành đổi mới hệ thống thuận lợi. Mặt khác, nếu không đổi mới hệ thống chính trị thì đổi mới kinh tế sẽ gặp trở ngại. Hệ thống chính trị được đổi mới kịp thời, phù hợp sẽ là điều kiện quan trọng để thúc đẩy đổi mới và phát triển kinh tế

Như vậy, một cơ sở của đổi mới hệ thống chính trị là yêu cầu chuyển đổi từ thể chế kinh tế kế hoạch hóa tập trung, quan liêu, bao cấp sang thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Giữ vững ổn định chính trị - xã hội là một nguyên tắc của đổi mới, không giữ được ổn định thì không thể đổi mới thành công. Trong đổi mới kinh tế và đổi mới chính trị ở nước ta đều phải giải quyết mối quan hệ giữa ổn định và phát triển. Do đó đổi mới hệ thống chính trị còn xuất phát từ nhu cầu phải đảm bảo giữ vững ổn định chính trị - xã hội.

Một cơ sở để đổi mới hệ thống chính trị là yêu cầu phát huy dân chủ. Dân chủ thể hiện bản chất của chế độ xã hội chủ nghĩa, vừa là mục tiêu vừa là động lực của công cuộc đổi mới. Phải đổi mới toàn bộ tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị để xây dựng và từng bước hoàn thiện nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, bảo đảm quyền lực thuộc về nhân dân.

Để đổi mới thành công, tất yếu phải mở rộng quan hệ đối ngoại và hội nhập quốc tế. Điều đó cũng đòi hỏi phải có một hệ thống chính trị phù hợp

Câu 3. Chủ trương xây dựng hệ thống chính trị thời kỳ đổi mới của Đảng, Nhà nước, Mặt trận tổ quốc và các tổ chức chính trị XH

a) Xây dựng Đảng trong hệ thống chính trị

• Trọng tâm của đổi mới hệ thống chính trị là đổi mới tổ chức và phương thức lãnh đạo của các bộ phận cấu thành hệ thống, mấu chốt là đổi mới phương thức hoạt động của Đảng. Trong quá trình đổi mới ta luôn chú trọng đến đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hoạt đọng của hệ thống chính trị


• Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hoạt đọng của hệ thống chính trị phải đặt trong tổng thể nhiệm vụ đổi mới và chỉnh đốn Đảng


• Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hoạt đọng của hệ thống chính trị phải dựa trên cơ sở kiên định các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng


• Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hoạt đọng của hệ thống chính trị là một công việc hệ trọng cần phải chủ động, tích cực, quyết tâm cao và phải thận trọng, có tổng kết, rút kinh nghiệm


• Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hoạt đọng của hệ thống chính trị ở mỗi cấp, mỗi ngành, vừa quán triệt các nguyên tắc chung vừa phải phù hợp với đặc điểm, yêu cầu, nhiệm vụ của từng cấp, từng ngành

b) Xây dựng Nhà nước trong hệ thống chính trị

-Xây dựng cơ chế vận hành của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa

-Hoàn thiện hệ thống pháp luật

-Tiếp tục đổi mới tổ chức và hoạt động của Quốc hội

-Đẩy mạnh cải cách hành chính, đổi mới tổ chức và hoạt động của Chính phủ

-Nâng cao chất lượng hoạt động của Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân

c) Xây dựng mặt trận tổ quốc và các tổ chức cính trị-xã hội trong hệ thống chính trị

- Thực hiện tốt Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Luật Công đoàn,…và quy chế dân chủ ở mọi cấp

- Đổi mới và nâng cao hoạt động của Mặt trận, các tổ chức chính trị - xã hội, khắc phục tình trạng hành chính hóa, nhà nước hóa, phô trương, hình thức